Joris, 31 jaar, begon drie jaar geleden met beleggen. Eerst wat ETF’s, daarna een paar losse aandelen, en inmiddels staat er ruim € 85.000 op zijn DEGIRO-rekening. Alles via zijn mobiel geregeld, snel orders geplaatst, rendementen bijgehouden, het voelde bijna spelenderwijs. “Beleggen is voor iedereen,” las hij ergens, en zo leek het ook. Totdat hij laatst, tijdens een nieuwsitem over falende brokers in het buitenland, plots stilstond bij een simpele maar ongemakkelijke vraag: hoe veilig staat mijn geld hier eigenlijk?

DEGIRO heeft zich in de afgelopen tien jaar niet alleen gevestigd als een van de grootste brokers van Nederland, maar ook als een gebruiksvriendelijke toegangspoort tot de wereld van beleggen. Hoewel de broker ooit naam maakte als prijsvechter, is DEGIRO inmiddels vooral bekend als een prettige, allround broker die een breed scala aan beleggingsopties aanbiedt tegen gemiddelde tarieven, zonder overdadige toeters en bellen.

Vooral jonge en beginnende beleggers vinden er hun weg dankzij de overzichtelijke app, toegang tot internationale beurzen en de lage drempels om te starten. Maar met die laagdrempeligheid komt ook een groeiende verantwoordelijkheid. Want terwijl gebruikers steeds grotere bedragen op hun rekeningen laten staan, rijst de vraag: hoe veilig is je geld eigenlijk bij DEGIRO?

Achter de schermen maakt DEGIRO gebruik van juridische en bancaire structuren die klantgeld en beleggingen zouden moeten beschermen. Maar hoe robuust zijn die structuren werkelijk? En hoe groot is het risico dat je vermogen alsnog (deels) verloren gaat bij een crisis of fout?

Hoewel DEGIRO zich profileert als een betrouwbare partij met robuuste juridische scheidingen, zijn er nuances en risico's die niet altijd even zichtbaar zijn. Wie dieper graaft in de structuur, regelgeving en eerdere incidenten, ontdekt dat veiligheid in dit geval geen vanzelfsprekendheid is, zeker niet voor wie grotere bedragen belegt.

Juridische constructies en vermogensscheiding

DEGIRO houdt klantbeleggingen juridisch gescheiden van het eigen vermogen door deze onder te brengen in een aparte entiteit, de Stichting DEGIRO Bewaarbedrijf. Deze stichting fungeert als een zogenoemde Special Purpose Vehicle (SPV), die bij insolventie van DEGIRO buiten het faillissement zou moeten vallen.

Op papier is dit een veelgebruikte en verstandige structuur. Toch blijkt uit een rapport van de VEB dat deze vermogensscheiding in het verleden niet altijd even waterdicht was. In 2017 heeft de broker volgens de VEB tijdelijk niet voldaan aan de eisen van volledige scheiding, iets wat DEGIRO later zelf erkende. Hoewel het probleem toen werd hersteld, roept het wel vragen op over de operationele robuustheid en de naleving van wettelijke verplichtingen.

Beleggerscompensatiestelsel: wat gebeurt er bij een faillissement?

Bij een onverhoopt faillissement van DEGIRO, of in het geval dat beleggingen niet kunnen worden teruggegeven, valt de bescherming van de belegger onder het Duitse beleggerscompensatiestelsel. Dit biedt een vergoeding van 90 procent tot een maximum van 20.000 euro per persoon.

Voor veel particuliere beleggers met kleine portefeuilles lijkt dit wellicht afdoende, maar voor iedereen die met tienduizenden of zelfs honderdduizenden euro’s belegt, is deze bescherming marginaal. Stel dat je een portefeuille van € 150.000 hebt bij DEGIRO en door operationele fouten of fraude raken je beleggingen zoek of oninbaar, dan loop je dus het risico om € 130.000 of meer te verliezen.

Het is belangrijk om te beseffen dat deze compensatieregeling alleen van toepassing is als de effecten niet kunnen worden teruggegeven. In de meeste gevallen blijft de belegger eigenaar van de effecten. Toch is er een reëel scenario denkbaar waarbij fraude, wanbeheer of cyberaanvallen de scheiding van eigendom ondermijnen, zoals eerder bij andere Europese brokers is voorgevallen.

Nieuwe profielen, oud begrip

Tot enkele jaren geleden bood DEGIRO twee soorten rekeningen aan: het Standaardaccount en het Custody-account. Dat laatste gold als de veiligere variant, omdat jouw aandelen niet werden uitgeleend aan andere partijen.

Sinds 2023 is die indeling echter verdwenen. In plaats daarvan werkt DEGIRO nu met drie profielniveaus die iets heel anders regelen:

• Basic: het standaardprofiel zonder hefboom of derivaten;

• Active: toegang tot margin (beleggen met geleend geld) tot 50% van de portefeuillewaarde;

• Trader: volledige toegang tot margin en derivaten, met hefboom tot 100%.

Belangrijk: deze profielen hebben niets te maken met de bewaring of uitlening van effecten. Ze bepalen alleen hoeveel risico, krediet en handelsruimte een belegger krijgt.

Wie vandaag een Trader- of Active-profiel opent, krijgt dus géén extra bescherming of custody-structuur. Deze instellingen gaan uitsluitend over hefboomgebruik, niet over de veiligheid van jouw beleggingen. Alleen klanten die vóór de wijziging een Custody-account hadden, behouden die bescherming. Nieuwe klanten kunnen dit type rekening niet meer openen.

Worden ze uitgeleend?

• Ja, in principe kan DEGIRO effecten uitlenen aan derden (zoals shorters), net als vroeger bij het standaardaccount.

• Dat gebeurt onder strikte voorwaarden met onderpand (collateral), meestal minimaal 104% van de waarde.

• Je ontvangt geen vergoeding voor dat uitlenen — het voordeel ligt bij DEGIRO.

• Alleen oude klanten met een Custody-account hebben nog een garantie dat hun effecten niet worden uitgeleend.

Cashgeld: beschermd, maar beperkt

Naast effecten worden ook liquide middelen van klanten bij DEGIRO bewaard. Dit gebeurt via de Duitse moederbank flatexDEGIRO Bank AG, waar voor iedere belegger een persoonlijke geldrekening met een eigen IBAN wordt geopend. Het saldo op deze rekening valt onder het Duitse depositogarantiestelsel (EdB) en is daarmee beschermd tot €100.000 per persoon per bank.

Het geld op deze rekeningen wordt niet herbelegd of samengevoegd in fondsen, maar staat daadwerkelijk op naam van de klant bij de bank. Daardoor is het juridisch een vordering op de bank en valt het duidelijk binnen de kaders van het depositogarantiestelsel. DEGIRO is hierover redelijk transparant, al blijft het voor beleggers in de praktijk lastig om te controleren hoe liquide middelen op elk moment exact worden beheerd.

Wel is het belangrijk onderscheid te maken tussen geld dat daadwerkelijk op de flatex DEGIRO-rekening staat en geld dat onderweg is in de transactieketen. Voor bedragen die in transit zijn bij aan- of verkopen, of bij het uitbetalen van dividend, geldt de depositogarantie namelijk niet. In zo’n situatie kan hooguit een beroep worden gedaan op het beleggerscompensatiestelsel, dat een aanzienlijk lagere dekking kent van 90 procent tot maximaal €20.000. Juist in crisissituaties kan dit verschil groot zijn en is het goed dat beleggers zich hiervan bewust zijn.

Beperkte transparantie en afhankelijkheid van Duitse regelgeving

DEGIRO valt onder toezicht van de Duitse financiële toezichthouder BaFin, niet onder de Nederlandse AFM. Hoewel BaFin streng is en onder Europese regelgeving werkt, geeft dit voor Nederlandse beleggers minder direct zicht op toezicht, handhaving of klachtenprocedures.

Bij eerdere incidenten, zoals de communicatie over risico’s rond vermogensscheiding, bleek dat het maanden kon duren voordat Nederlandse beleggers via de VEB of de AFM grip kregen op de situatie. Transparantie en communicatie zijn daarmee nog steeds zwakke punten in de risicostructuur van DEGIRO.

Wat zegt de markt? Kritiek van VEB en analisten

De Vereniging van Effectenbezitters (VEB) uitte in 2020 forse kritiek op DEGIRO en eiste opheldering over vermeende tekortkomingen in de bescherming van klantvermogens. Volgens de VEB was er onvoldoende communicatie over de risico’s, en werd ten onrechte de indruk gewekt dat klantvermogens volledig buiten risico’s vielen.

Hoewel DEGIRO sindsdien stappen heeft gezet om de communicatie te verbeteren, blijkt uit gebruikersreviews en vergelijkingssites dat er nog steeds verwarring heerst onder klanten. Niet iedereen is zich bewust van het verschil tussen een custody-account en een standaardaccount, of van de precieze reikwijdte van het beleggerscompensatiestelsel.

Waarom het voor grote beleggers beter opletten is

Voor beleggers met grotere vermogens is DEGIRO niet zonder risico. Het wettelijke kader biedt in principe bescherming, maar het blijft complex. Het feit dat compensatieplafonds laag zijn, dat effecten kunnen worden uitgeleend zonder expliciete toestemming (tenzij men een custody-account kiest), en dat het toezicht niet direct bij de AFM ligt, zijn allemaal factoren die tot verhoogde kwetsbaarheid leiden.

Daar komt bij dat DEGIRO sterk afhankelijk is van digitale infrastructuur en schaalgrootte. In het geval van een ernstige storing, een cyberaanval of een kettingreactie in de markt, zijn beleggers grotendeels overgeleverd aan de interne processen van de broker zelf.

Ruimte voor betere bescherming en bewustwording

Hoewel DEGIRO zich formeel aan alle regelgeving houdt en de structuur degelijk lijkt, is het duidelijk dat beleggers niet blind mogen vertrouwen op het systeem. Zeker voor wie meer dan € 100.000 bij één partij onderbrengt, is het aan te raden om:

• gebruik te maken van custody-accounts;

• vermogen te spreiden over meerdere brokers en banken;

• regelmatig de juridische structuur en voorwaarden van de broker te herlezen.

De mate van bescherming is uiteindelijk niet alleen afhankelijk van regelgeving, maar ook van het bewustzijn van de belegger zelf. Juist in een tijd waarin digitale brokers razendsnel groeien en kosten het primaire lokmiddel zijn, is waakzaamheid geboden.

Vergelijking met andere brokers

Wie zoals Joris inmiddels tienduizenden euro’s bij één broker heeft staan, moet beseffen dat het scenario waarin beleggingen écht verloren gaan weliswaar uitzonderlijk is, maar niet louter theoretisch. Europese regels garanderen slechts beperkte compensatie, terwijl de echte veiligheid afhangt van hoe zorgvuldig de hele bewaarketen is ingericht en gehandhaafd. Dat maakt het risico voor grote beleggers vooral een kwestie van impact: klein in kans, maar groot in gevolg.

In een tijd waarin digitale brokers snel groeien en steeds meer vermogens aantrekken, is het verstandig om veiligheid niet te zien als een vanzelfsprekend gegeven, maar als een factor die continu kritisch gevolgd moet worden. Spreiding, bewustzijn en kritische vragen aan je broker zijn daarbij minstens zo belangrijk als lage kosten of een gebruiksvriendelijke app.